Çikolata kisti (Endometriozis) Nedir?
RANDEVU TALEP ET

ONLINE RANDEVU

*Saat 19.00’ dan sonraki online randevu talepleriniz için tarafınıza saat 09.00’ dan sonra geri dönüş yapılacaktır.

Randevu İçin Hemen Arayın!

Çikolata kisti (Endometriozis) Nedir?

Çikolata kisti (Endometriozis) Nedir?

Çikolata kisti olarak da bilinen endometriozis, doğurganlık çağındaki kadınların yaklaşık %10’unda görülebilen yaygın bir jinekolojik durumdur. Genellikle ciddi semptomlara neden olmadığında tedavi gerektirmediği gibi; kısırlık gibi riskli problemlere yol açtırdığı takdirde tedavi planlaması yapılmalıdır.

Çikolata kisti (endometriozis) nedir?

Rahim, hamilelik esnasında bebeğin oluştuğu ve geliştiği bir organdır; endometrium adı verilen tabaka ile kaplıdır. Endometriozis veya çikolata kisti; endometrium tabakasının vücudun diğer kısımlarına yerleşen, ilerleyici bir hastalıktır. En yaygın olarak pelviste görülür ve bir kadının neredeyse üreme organlarını etkileyebilir.

Rahim dışında bulunan endometriyal hücreler, adet dönemi sırasında hormonlara yanıt olarak büyür. Düzenli adet döngüsü sırasında hamilelik oluşmadığında rahim iç duvarı dökülür. Endometriozisli kadınlarda ise genellikle pelvis içerisinde, karın boşluğunda diğer üreme organlarında endometriyal doku gibi görünen dokular geliştirir. Yanlış yerleşen dokular, adet döngüsünün hormonal değişikliklerine tıpkı endometriyum gibi yanıt vererek küçük kanamalara neden olur. Böylece, normal dokuların iltihaplanmasına, şişmesine ve skarlaşmasına yol açar. Rahim dışında bulunan bu dokular, yumurtalıklarda kistler oluşturabilir. Oluşumlar, içerdikleri koyu renkli malzeme nedeniyle “çikolata kistleri” olarak adlandırılmıştır.

Endometriozis neden olur?

Endometriozise neden olan etkenler net olarak bilinmemektedir. Olası ilişkiler veya faktörler her kadında değişebilir. Endometriozise yol açabilme ihtimali yüksek olan koşullar şöyledir:

  • Aile öyküsü: Aile veya birinci derece yakınlarında endometriozis tespit edilmiş kadınlarda, aynı probleminin bulunması olasılığı yaklaşık 7 kat daha fazladır.
  • Retrograd (geriye doğru) menstrüasyon: Kadınlarda adet periyodu sırasında kan vajinadan dışarı akar. Kanın fallop tüpleri boyunca pelvise doğru akması retrograd menstruasyon olarak tanımlanır. Kadınların %90’ında endometriyal hücreler içeren kan, vücut tarafından emilir veya parçalanır, hiçbir semptom görülmez. Bununla birlikte, endometriozisli kadınlarda, bu doku büyümeye başlar ve çeşitli semptomlara neden olabilir.
  • Metaplazi: Normal pelvik dokunun endometriozise dönüşümüdür.
  • İleri yaşlarda meydana gelen ilk gebelikler,
  • Adet dönemlerinin şiddetli ve uzun sürmesi,
  • Erken ergenlik,
  • Adet periyotlarının 27 günden daha kısa olması,
  • Bağışıklık hücrelerindeki meydana gelen değişiklikler,
  • Düşük vücut ağırlığı,
  • Alkol kullanımı gibi etkenler de endometriozis nedenlerindendir.

Endometriozis türleri nelerdir?

Endometriozis, vücudun birçok bölgesinde oluşabilmektedir:

  • Yüzeysel endometriozis: Pelvis ve karın astarında (periton) görülür. Bunlar, dokulara derinlemesine nüfuz etmemektedir.
  • Derin sızan endometriozis: Endometriozis lezyonlarının dokulara derinlemesine nüfuz etmesi, skar ve nodüllere yol açmasıdır. Mesane, bağırsak ve yumurtalık gibi yakın organlarda görülebilir.
  • Yumurtalıklar: Yumurtalıkların üstünde ve altında bulunan lezyonlar çikolata kistleri veya endometriomaların gelişmesine yol açabilir.
  • Adenomyoz: Endometriyal hücrelerin rahim kasında büyümesidir.
  • Üst karın, karaciğer, burun, göz: Nadir olarak endometriozis görülen bölgelerdir.
  • Karın duvarı: Genellikle önceki cerrahi operasyonlarda gelişen skarla ilişkilidir.

Çikolata kisti olanlar hangi belirtileri yaşarlar?

Endometriozis olan her kadında farklı bir dizi semptom meydana gelebilir. Oluşan semptomların şiddeti de değişkendir. En yaygın görülen belirtiler şöyledir:

  • Ağrı: Genellikle adet dönemi öncesinde veya esnasında, cinsel ilişki sırasında ve tuvalet ihtiyacı giderirken oluşan; zamanla kötüleşen şiddetli ağrılar meydana gelebilir.
  • Kanama: Adet dönemi esnasında veya ara dönemlerde normalden daha uzun ve şiddetli kanamalar oluşur.
  • Mesane ve bağırsak sorunları: Mesane veya bağırsakta kanama, bağırsak alışkanlığı düzenindeki değişiklik, daha sık idrara çıkma gibi problemler mevcuttur.
  • Şişkinlik: Adet dönemleri arasında karında ağrılı veya ağrısız olmak üzere şişkinlik sorunları görülebilir.
  • Yorgunluk: Özellikle adet kanaması esnasında halsizlik, yorgunluk veya enerji eksikliği hissedilebilir.
  • Duygu durum değişiklikleri: Yaşanılan semptomlara bağlı olarak anksiyete ve depresyon gelişebilir.
  • Vajinal rahatsızlık: Pelvik taban kas spazmı ile birlikte yaşanan ağrı nedeniyle vajina bölgesinde rahatsızlık mevcuttur.
  • Kısırlık: Belirli bir süre boyunca gelişen korunmasız cinsel ilişki sonrasında hamilelik sağlanamıyorsa; fallop tüpleri veya yumurtalıklarda endometriozis gelişme ihtimali bulunmaktadır.

Endometriozis nasıl teşhis edilir?

Endometriozis tanısı koymak çoğu zaman basit değildir. Oluşan semptomlar, yaygın görülen diğer problemlerle oldukça benzerdir.

Endometriozis tanısında kullanılabilecek tetkikler şöyledir:

  • Fiziksel muayene: Pelvik muayene teşhisin ilk aşamasıdır.
  • Ultrason: İç organların görüntüsünü oluşturmak için yüksek frekanslı ses dalgaları kullanan bir görüntüleme tekniğidir.
  • BT taraması: Sıradan bir röntgende görünmeyebilecek anormallikleri tespit etmek, vücudun yatay veya eksenel görüntülerini üretmek için X-ışınları ve bilgisayar teknolojisinin bir kombinasyonudur.
  • MRI taraması: Bir iç organ veya yapının, iki boyutlu görüntüsünü üreten noninvaziv bir prosedürdür.
  • Laparoskopi: Endometriozisi teşhis etmenin tek kesin yolu laparoskopidir. Göbeğin yakınındaki küçük bir kesi yoluyla pelvise bir kamera yerleştirilir. Cerrah, kamerayı pelvik organları görmek ve endometriozis belirtileri aramak için kullanır. Şüpheli dokuyu mevcutsa biyopsi yapılır ve tanı mikroskop altındaki doku incelenerek doğrulanır.

Çikolata kisti nasıl tedavi edilir?

Endometriozis tedavisi, uygulanan teşhis prosedürleri sonucuna ve problemin şiddetine bağlı olarak belirlenecektir. Tedavi aşamasına geçmeden önce kişinin genel sağlık ve tıbbi geçmişi, mevcut semptomlar, hastalığın kapsamı, hastalığın seyrine dair beklentiler, hamilelik isteği gibi kriterler değerlendirilmelidir.

Semptomlar hafifse genellikle ağrı kesici ilaçlar reçete edilebilir. Endometriozis gelişimini durdurmak amacıyla hormon tedavisi de başlatılabilir. Hormon tedavisi, yumurtlamayı önlemek ve adet akışını azaltmak için kombine östrojen ya da yalnızca progestin hormonları içeren olan oral kontraseptifleri kapsamaktadır. Bazı vakalarda; yumurtalık hormonu üretimini durduran ve bir çeşit tıbbi menopoz meydana getiren gonadotropin salgılatıcı hormon agonisti ya da testosteronun sentetik bir türevi olan danazol önerilir.

Endometriozis ameliyatı ile tedavi mümkün müdür?

İleri düzeydeki endometriozis vakalarında uygulanabilecek cerrahi teknikler şunları içerir:

Laparoskopi: Teşhis amaçlı olarak da kullanılabilen laparoskopi, çikolata kisti dokularının çıkarılması için etkin bir seçenektir.

Laparotomi: Yer değiştirmiş endometriyumu mümkün olduğunca sağlıklı dokuya zarar vermeden çıkarmak için uygulanan, laparoskopiye oranla daha kapsamlı bir ameliyattır.

Histerektomi: Şiddetli vakalarda, gelecekte hamilelik beklentisi olmayan kadınlar için rahim veya yumurtalıkların çıkarılmasını içeren cerrahi tekniktir.

Yorumlar

Bir yorum yazınız